Chandrapur FDA Action | वारंवार नोटिसांनंतरही हयगय; अन्नसुरक्षा नियमांना केराची टोपली?

चंद्रपूर अन्न व औषध प्रशासनाचा हॉटेल व्यावसायिकांना थेट इशारा; ‘शिवार हॉटेल’ आणि ‘नागराज कॅफे’चे परवाने निलंबित!

Chandrapur FDA Action | चंद्रपूर | ग्राहकांच्या ताटात अन्न जाते की आरोग्याला धोका, हा प्रश्न आता केवळ ग्राहकांच्या संशयापुरता राहिलेला नाही, तर अन्नसुरक्षा यंत्रणेच्या कठोर कारवायांमुळे तो पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. वारंवार नोटिसा बजावूनही स्वच्छता, अन्नसुरक्षा आणि कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्य तपासणीसंदर्भातील त्रुटी दूर न केल्याचा ठपका ठेवत अन्न व औषध प्रशासनाने मूल येथील ‘शिवार हॉटेल’ आणि राजुरा येथील ‘नागराज कॅफे’ यांचे परवाने तात्पुरते निलंबित केले आहेत. त्रुटींची पूर्तता होईपर्यंत संबंधित आस्थापने बंद ठेवण्याची कारवाई करण्यात आल्याने नियमांचे उल्लंघन करून ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या व्यावसायिकांना प्रशासनाने स्पष्ट इशारा दिला आहे.

Chandrapur FDA Action

विशेष म्हणजे, शुक्रवार, ७ ऑगस्ट रोजी राजुऱ्यातील ‘नागराज कॅफे’वर झालेल्या कारवाईने हॉटेल आणि खाद्य व्यवसायिकांमध्ये खळबळ उडाली आहे. प्रश्न असा आहे की, प्रशासनाकडून वारंवार सूचना आणि नोटिसा दिल्यानंतरही अन्न व्यवसायातील मूलभूत स्वच्छता व आरोग्यविषयक नियमांचे पालन करण्यास टाळाटाळ का केली जाते? ग्राहकांकडून पूर्ण किंमत घेणाऱ्या व्यावसायिकांनी ग्राहकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि नियमांनुसार अन्न देण्याची जबाबदारी स्वीकारायची की केवळ नफा कमावण्यावर भर द्यायचा?

Chandrapur FDA Action

Food and Drug Administration Chandrapur विभागाने मागील चार महिन्यांत लक्ष्यापेक्षा अधिक, तब्बल १३३ तपासण्या केल्या आहेत. या कारवायांमध्ये एकूण ६३ लाख रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. मागील वर्षभरात ६५ लाख रुपयांची जप्ती झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर अवघ्या चार महिन्यांत झालेली ६३ लाख रुपयांची जप्ती ही परिस्थितीची गंभीरता अधोरेखित करणारी असून  अन्नसुरक्षेच्या क्षेत्रात तपासणी यंत्रणा आता केवळ कागदोपत्री नोटिसांपुरती मर्यादित राहणार नसल्याचा संदेश या कारवायांनी दिला आहे.

Chandrapur FDA Action

‘Shivar Hotel’ आणि ‘Nagraj Cafe’वरील कारवाईमागे अस्वच्छता, कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्य तपासणीचे अहवाल सादर न करणे आणि अधिकृत NABL मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळेतील अन्न तपासणी अहवाल उपलब्ध न करून देणे, अशा गंभीर त्रुटींचा उल्लेख करण्यात आला आहे. अन्न व्यवसाय चालविताना स्वच्छता आणि सुरक्षिततेचे निकष हे केवळ प्रशासकीय औपचारिकता नसून ग्राहकांच्या आरोग्याशी थेट संबंधित कायदेशीर जबाबदारी आहे. त्यामुळे अशा त्रुटींकडे ‘व्यवसायातील किरकोळ बाब’ म्हणून पाहण्याची मानसिकता कितपत स्वीकारली जाऊ शकते, हा प्रश्न या कारवाईनंतर अधिक तीव्र झाला आहे.

Chandrapur FDA Action

दरम्यान, चंद्रपूर शहरातील ‘रसराज’ रेस्टॉरंट तसेच वन अकादमीच्या कॅन्टीनलाही सुधारणा नोटीस बजावण्यात आली आहे. म्हणजेच प्रशासनाच्या रडारवर केवळ खासगी हॉटेल्स नाहीत, तर खाद्यपदार्थ पुरविणाऱ्या विविध प्रकारच्या आस्थापनांचाही समावेश आहे. ग्राहक कोणत्याही ठिकाणी अन्न ग्रहण करत असो, त्या अन्नाची गुणवत्ता, स्वच्छता आणि सुरक्षितता ही समान पातळीवर सुनिश्चित होणे आवश्यक आहे.

Chandrapur FDA Action

चंद्रपूर शहरातील स्ट्रीट फूड विक्रेत्यांवरही प्रशासनाने कारवाईचा बडगा उगारला आहे. तब्बल १६ स्टॉल्सवर कारवाई करून १ लाख २० हजार ५०० रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला आहे. रस्त्याच्या कडेला किंवा सार्वजनिक ठिकाणी खाद्यपदार्थ विक्री करणाऱ्यांसाठी स्वच्छता, अन्न हाताळणी, पाणी, साठवणूक आणि संरक्षणाचे निकष लागू होत नाहीत, असा समज असेल तर तो पूर्णपणे चुकीचा आहे. कमी किमतीत अन्न मिळते म्हणून ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करण्याचा अधिकार कोणालाही मिळत नाही.

Chandrapur FDA Action

याच मोहिमेत चंद्रपूर शहरातील सपना डेअरी, भाग्यश्री डेअरी आणि ताडोबा येथील नवेगाव द्वार परिसरातील झरणा रिसोर्टविरुद्धही कारवाई करण्यात आली आहे. पनीरच्या नावाखाली ‘चीज अ‍ॅनालॉग’ विकल्याचा आरोप संबंधित कारवाईत करण्यात आला आहे. ग्राहकांना एखादा पदार्थ ज्या नावाने विकला जातो, तो प्रत्यक्षात त्याच स्वरूपाचा आणि नियमानुसार घोषित केलेला आहे का, याबाबत पारदर्शकता असणे अत्यावश्यक आहे. खाद्यपदार्थाच्या नावात, स्वरूपात किंवा घटकांमध्ये ग्राहकांची दिशाभूल होत असेल तर त्यावर नियंत्रण ठेवणे ही प्रशासनाची अपरिहार्य जबाबदारी आहे.

Chandrapur FDA Action

या कारवायांदरम्यान तब्बल २२ हजार किलो रिफाइंड सोया ऑईल, गूळ, अ‍ॅनालॉग चीज इत्यादी पदार्थ जप्त करण्यात आले असून या जप्त मुद्देमालाची किंमत सुमारे ११ लाख १५ हजार रुपये असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. विविध हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि स्ट्रीट फूड स्टॉल्समधून एकूण ९३ नमुने घेण्यात आले आहेत. या नमुन्यांचे प्रयोगशाळा अहवाल अद्याप प्रलंबित असल्याने पुढील कारवाईचे स्वरूप अहवालांच्या निष्कर्षावर अवलंबून राहणार आहे.

Chandrapur FDA Action

प्रतिबंधित अन्नपदार्थांच्या विक्रीविरोधातही विभागाने मोठी मोहीम राबविली आहे. एकूण ३० कारवायांमध्ये १२ किलो गुटखा, तंबाखू आणि पानमसाला यासह सुमारे २५ लाख रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. त्याचबरोबर सुमारे २६ लाख रुपये किमतीची पाच वाहनेही जप्त करण्यात आली आहेत. वाहनांचा वापर प्रतिबंधित अन्नपदार्थांच्या वाहतुकीसाठी होत असल्यास केवळ माल जप्त करून प्रश्न संपत नाही; वाहतुकीच्या संपूर्ण साखळीचा तपास होणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

Chandrapur FDA Action

भेसळयुक्त दुधाविरोधातही २५ कारवाया करण्यात आल्या आहेत. मात्र, यातील अनेक प्रकरणांचे अहवाल अद्याप प्रलंबित आहेत. प्रयोगशाळेचे अहवाल येईपर्यंत संबंधित नमुने काय सांगतात, हे स्पष्ट होणार नाही. त्यामुळे जप्तीची आकडेवारी जितकी महत्त्वाची आहे, तितकीच नमुन्यांच्या अंतिम वैज्ञानिक तपासणीची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण होणेही आवश्यक आहे. अन्यथा कारवाईची सुरुवातीची धडाडी आणि अंतिम कायदेशीर परिणाम यामध्ये दरी निर्माण होण्याचा धोका असतो.

Chandrapur FDA Action

तुकूम रस्त्यावर उघडपणे मांसविक्री करणाऱ्यांनाही पोलीस, महानगरपालिका आणि अन्न व औषध प्रशासनाने संयुक्तपणे तंबी दिली आहे. सार्वजनिक आरोग्य, स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा या तिन्ही बाबींचा संबंध असल्याने अशा प्रकरणांमध्ये विविध यंत्रणांमध्ये समन्वय असणे आवश्यक आहे. केवळ अधूनमधून कारवाई करण्यापेक्षा सातत्यपूर्ण तपासणी आणि नियमांचे काटेकोर पालन सुनिश्चित करण्याची गरज अधिक मोठी आहे.

Chandrapur FDA Action

या सर्व कारवाया अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे सहायक आयुक्त प्रवीण उमप, अन्नसुरक्षा अधिकारी मेघा फडके, कुणाल मुळे, प्रणय कांबळे आणि उमेश कापगते यांच्या पथकाने केल्याची माहिती आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यात अन्नसुरक्षेबाबत यापूर्वीही विभागाने खाद्य व्यवसायिकांची बैठक घेऊन तेलाचा पुनर्वापर, सुरक्षित पिण्याचे पाणी, तापमान नियंत्रण, कर्मचाऱ्यांची वैद्यकीय तपासणी, परवाना-नोंदणी, पेस्ट कंट्रोल तसेच कच्चे आणि शिजवलेले अन्न वेगवेगळे ठेवण्यासारख्या बाबींवर स्पष्ट मार्गदर्शन केले होते.

"आमच्या विभागाला ५० कोटी रुपयांपर्यंतची उलाढाल असलेल्या युनिट्सवर कारवाई करण्याचा अधिकार असून त्यापेक्षा अधिक उलाढाल असलेल्या युनिट्सवरील कारवाईचे अधिकार केंद्रीय विभागाकडे आहेत. त्यामुळे अधिकारक्षेत्राच्या मर्यादा असल्या तरी आमच्या अखत्यारित येणाऱ्या आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांना सोडले जाणार नाही."

— प्रवीण उमप, सहायक आयुक्त

मात्र, या कारवायांनंतर आता सर्वांत महत्त्वाचा प्रश्न जनतेसमोर उभा राहतो. कारवाई फक्त जप्ती, दंड आणि परवाना निलंबनापर्यंत मर्यादित राहणार की नियमभंग करणाऱ्या आस्थापनांमध्ये कायमस्वरूपी सुधारणा घडवून आणली जाणार? ९३ अन्न नमुन्यांचे अहवाल येण्यासाठी किती कालावधीत लागणार? अहवालांमध्ये दोष आढळल्यास पुढील कायदेशीर कारवाई किती वेगाने केली जाणार? निलंबित परवाने पुन्हा सुरू करण्यापूर्वी संबंधित त्रुटी प्रत्यक्षात दूर झाल्या आहेत की केवळ कागदोपत्री पूर्तता दाखवली आहे, याची पुनर्तपासणी कोण करणार? आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण करणारी व्यवस्था पुन्हा सुरू होणार नाही, याची हमी कोण देणार?

Chandrapur FDA Action

अन्नसुरक्षा ही केवळ सरकारी विभागाची जबाबदारी नाही; ती प्रत्येक खाद्य व्यवसायिकाची कायदेशीर आणि नैतिक जबाबदारी आहे. मात्र, नियमांचे उल्लंघन होत असल्यास प्रशासनानेही केवळ कारवाईची आकडेवारी प्रसिद्ध करून थांबता कामा नये. तपासणीपासून नमुना अहवालापर्यंत, जप्तीपासून अंतिम कायदेशीर कारवाईपर्यंत आणि परवाना निलंबनापासून पुनर्प्रारंभाच्या परवानगीपर्यंत संपूर्ण प्रक्रिया पारदर्शक आणि उत्तरदायी असणे आवश्यक आहे.

Chandrapur FDA Action

चंद्रपूरमध्ये १३३ तपासण्या आणि ६३ लाखांची जप्ती ही निश्चितच मोठी कारवाई आहे; परंतु खरी कसोटी आकडेवारीत नाही, तर ग्राहकांच्या ताटात सुरक्षित आणि गुणवत्तापूर्ण अन्न पोहोचते की नाही यात आहे. ‘नियम तोडणाऱ्यांना सोडणार नाही’ हा प्रशासनाचा इशारा आता प्रत्यक्षात किती कठोरपणे आणि सातत्याने अंमलात येतो, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. कारण ग्राहकांच्या आरोग्याचा प्रश्न आला की, निष्काळजीपणाला क्षमा नाही आणि अन्नसुरक्षेच्या नियमांशी तडजोडीलाही कोणतेही समर्थन असू शकत नाही.

Why were Shivar Hotel and Nagraj Cafe licences suspended?

Their licences were temporarily suspended over reported hygiene and food safety violations, failure to submit employees’ health examination reports, and non-submission of NABL laboratory food testing reports.

How many inspections were conducted by Chandrapur FDA in four months?

The Chandrapur Food and Drug Administration reportedly conducted 133 inspections in four months, exceeding its target.

What was the total value of seized material reported by the department?

The department reportedly seized material worth approximately ₹63 lakh during the four-month enforcement drive.

What action was taken against street food stalls in Chandrapur?

Action was taken against 16 street food stalls, with penalties totaling ₹1,20,500 reportedly imposed.

#MahawaniNews #VeerPunekarReport #ChandrapurFDA #FoodSafety #ChandrapurNews #RajuraNews #ShivarHotel #NagrajCafe #FDAAction #FoodSafetyAction #FoodAdulteration #FoodInspection #MaharashtraNews #Chandrapur #Rajura #FoodSafetyIndia #HotelInspection #LicenceSuspension #FoodQuality #PublicHealth #FoodSafetyViolation #StreetFood #FoodRaid #GrocerySafety #MilkAdulteration #GutkhaSeizure #TobaccoSeizure #FoodDepartment #FDAChandrapur #BreakingNews #LatestNews #MaharashtraUpdates #CrimeAndHealth #ConsumerSafety #HealthAlert #FoodBusiness #RestaurantNews #FoodInspectionDrive #FoodAdulterationControl #PublicHealthAlert #NABL #FoodTesting #FoodCompliance #ChandrapurUpdates #RajuraUpdates #MaharashtraFDA #NewsUpdate #FoodSafetyNews #TrendingNews #IndiaNews