Rajura Stray Dogs | राजुरात भटक्या श्वानांवर नियंत्रणासाठी नगर परिषदेची कठोर भूमिका

सर्वोच्च न्यायालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा आधारे फीडर्स, पाळीव श्वानांचे मालक आणि व्यावसायिकांनाही नियमांचे बंधन

Rajura Stray Dogs | राजुरा | शहरातील वाढती भटक्या श्वानाची संख्या, नागरिकांच्या सुरक्षेबाबत निर्माण होणाऱ्या तक्रारी आणि अलिकडच्या काळात विविध शहरांमध्ये घडलेल्या कुत्र्यांच्या हल्ल्यांच्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर राजुरा नगर परिषद प्रशासनाने महत्त्वपूर्ण आणि कठोर पाऊल उचलले आहे. मुख्याधिकारी श्री. विवेक चौधरी यांनी आज १ जून २०२६ रोजी जाहीर केलेल्या सार्वजनिक सूचनेद्वारे भटक्या श्वानाच्या व्यवस्थापनासंदर्भात नागरिक, प्राणीप्रेमी, फीडर्स, पाळीव श्वानाचे मालक तसेच हॉटेल व मांस विक्रेते यांच्यासाठी स्पष्ट नियमावली जारी करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे या सूचनेत सर्वोच्च न्यायालयाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा आणि स्थानिक प्रशासनाच्या नियमांचा स्पष्ट संदर्भ देण्यात आला असून, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाईचा इशाराही देण्यात आला आहे.

Rajura Stray Dogs

राजुरा शहरात गेल्या काही वर्षांपासून भटक्या श्वानांचा संख्येत सातत्याने वाढ होत असल्याच्या तक्रारी नागरिकांकडून केल्या जात होत्या. अनेक भागांमध्ये श्वानाचे टोळके रस्त्यांवर, शाळांच्या परिसरात, सार्वजनिक उद्यानांमध्ये आणि वर्दळीच्या ठिकाणी मुक्तपणे फिरत असल्याचे चित्र दिसत होते. त्यामुळे लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, दुचाकीस्वार आणि पादचारी यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला होता. या पार्श्वभूमीवर नगर परिषदेने जारी केलेली सूचना ही केवळ प्रशासनिक औपचारिकता नसून सार्वजनिक सुरक्षेला केंद्रस्थानी ठेवून आखण्यात आलेली व्यापक नियंत्रण यंत्रणा असल्याचे दिसून येत आहे.

Rajura Stray Dogs

जाहीर सूचनेतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे भटक्या श्वानांना अन्न पुरविणाऱ्या व्यक्तींवर घालण्यात आलेले निर्बंध. अनेकदा काही व्यक्ती किंवा प्राणीप्रेमी रहिवासी संकुलांच्या प्रवेशद्वारांजवळ, मुलांच्या खेळण्याच्या मैदानांमध्ये, चालण्याच्या ट्रॅकवर किंवा इमारतींच्या जिन्यांमध्ये भटक्या श्वानांना अन्न देत असल्याच्या तक्रारी प्रशासनाकडे प्राप्त झाल्या होत्या. अशा प्रकारामुळे श्वानांची गर्दी विशिष्ट ठिकाणी वाढून नागरिकांना त्रास होत असल्याचे निदर्शनास आले होते. त्यामुळे आता प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की श्वानांना अन्न देण्यासाठी केवळ प्रशासन अथवा संबंधित संस्थांनी निश्चित केलेल्या ‘डिझिग्नेटेड फीडिंग झोन’चाच वापर करावा लागेल. सार्वजनिक ठिकाणी अन्न देऊन नागरिकांना त्रास झाला किंवा श्वानाच्या हल्ल्याची घटना घडली तर संबंधित व्यक्तीवर कायदेशीर जबाबदारी निश्चित केली जाऊ शकते.

Rajura Stray Dogs

यासोबतच शाळा, महाविद्यालये, रुग्णालये, सार्वजनिक उद्याने आणि मुलांच्या खेळण्याच्या जागा या संवेदनशील परिसरांमध्ये भटक्या श्वानांचा वावर होऊ नये यासाठी विशेष दक्षता घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. अशा ठिकाणी भटके श्वान आढळल्यास नागरिकांनी तातडीने प्रशासनाला माहिती देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. हा निर्णय विशेषतः बालकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.

Rajura Stray Dogs

नगर परिषदेने भटक्या श्वानाच्या समस्येवर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून प्राणी जन्म नियंत्रण अर्थात एबीसी (Animal Birth Control) कार्यक्रम आणि रेबीज प्रतिबंधक लसीकरण मोहिमेला नागरिकांचे सहकार्य मागितले आहे. भटक्या कुत्र्यांची संख्या नियंत्रित करण्यासाठी नसबंदी हा एकमेव वैज्ञानिक आणि कायदेशीर मार्ग मानला जातो. त्यामुळे प्रशासनाच्या पथकांना सहकार्य करणे ही नागरिकांची जबाबदारी असल्याचे सूचनेत नमूद करण्यात आले आहे.

Rajura Stray Dogs

लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षेसंदर्भातही महत्त्वपूर्ण सूचना देण्यात आल्या आहेत. सकाळी किंवा रात्रीच्या वेळी लहान मुलांना एकटे रस्त्यावर न सोडण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच आक्रमक दिसणाऱ्या कुत्र्यांना दगड मारणे, त्यांना चिथावणी देणे किंवा त्यांच्या समोरून वेगाने धावणे टाळावे, अन्यथा श्वानात आक्रमकपणा वाढून अपघात किंवा हल्ल्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.

Rajura Stray Dogs

भटक्या श्वानाच्या वाढत्या संख्येमागे अन्नाचा सहज उपलब्ध स्रोत हे एक मोठे कारण असल्याचे प्रशासनाचे मत आहे. त्यामुळे हॉटेल चालक, मटण व चिकन विक्रेते तसेच सर्वसामान्य नागरिकांनी उरलेले अन्न आणि जैविक कचरा उघड्यावर टाकू नये, असे कठोर निर्देश देण्यात आले आहेत. उघड्यावर टाकलेला अन्नकचरा हा श्वानाच्या टोळक्यांना आकर्षित करतो आणि विशिष्ट भागात त्यांची संख्या वाढवतो. परिणामी त्या परिसरातील नागरिकांना धोका निर्माण होतो. त्यामुळे कचरा व्यवस्थापन हा केवळ स्वच्छतेचा नव्हे तर सार्वजनिक सुरक्षेचाही विषय असल्याचे या सूचनेतून अधोरेखित झाले आहे.

Rajura Stray Dogs

पाळीव श्वाणांच्या मालकांसाठीदेखील नगर परिषदेने स्पष्ट नियम जाहीर केले आहेत. मालकीच्या कुत्र्यांच्या गळ्यात पट्टा असणे बंधनकारक राहणार असून सार्वजनिक ठिकाणी कोणताही कुत्रा मोकाट फिरताना आढळल्यास त्यास भटका समजून पकडण्याची कारवाई केली जाऊ शकते. यामुळे पाळीव प्राण्यांच्या मालकांनी जबाबदारीने वागण्याचा स्पष्ट संदेश प्रशासनाने दिला आहे.

Rajura Stray Dogs

सूचनेतील आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे प्राणीप्रेमी आणि फीडर्स यांच्याबाबतची भूमिका. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की जर कोणी मोकाट कुत्र्यांना अन्न पुरवत असेल, तर त्यांनी त्या प्राण्यांचे संगोपन स्वतःच्या आवारात करावे. अशा श्वाणांमुळे परिसरातील नागरिकांना त्रास होत असल्याच्या तक्रारी प्राप्त झाल्यास संबंधित व्यक्तींवर कारवाई केली जाऊ शकते. त्यामुळे ‘प्राणी संरक्षण’ आणि ‘सार्वजनिक सुरक्षा’ यांच्यात संतुलन राखण्याचा प्रयत्न प्रशासन करत असल्याचे दिसून येते.

Rajura Stray Dogs

राजुरा नगर परिषद प्रशासनाने तक्रार निवारणासाठी स्वतंत्र संपर्क क्रमांकही जाहीर केले आहेत. नागरिकांना भटक्या कुत्र्यांबाबत कोणतीही समस्या असल्यास नगरपालिका हेल्पलाईन किंवा नियुक्त अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

Rajura Stray Dogs

राजुरा नगर परिषदेची ही जाहीर सूचना केवळ एक प्रशासकीय आदेश नसून वाढत्या शहरी समस्येकडे गांभीर्याने पाहण्याचा प्रयत्न म्हणून महत्त्वाची मानली जात आहे. प्राणी संरक्षण कायद्यांचा आदर राखत मानवी आरोग्य, सार्वजनिक सुरक्षा आणि विशेषतः लहान मुलांचे संरक्षण यांना सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचा संदेश या निर्णयातून देण्यात आला आहे. आता या नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी होते का, नागरिकांचे सहकार्य कितपत मिळते आणि भटक्या श्वाणांच्या समस्येवर प्रत्यक्ष नियंत्रण मिळते का, याकडे संपूर्ण शहराचे लक्ष लागले आहे.

Why has Rajura Municipal Council issued new stray dog management rules?

The rules have been introduced to address the increasing stray dog population and ensure public safety while complying with Supreme Court guidelines and local regulations.

Where can citizens feed stray dogs under the new rules?

Citizens can feed stray dogs only in designated feeding zones approved by the administration or housing societies. Feeding near entrances, playgrounds, tracks, and staircases is prohibited.

What action can be taken against pet owners who allow dogs to roam freely?

Pet owners must keep their dogs on a leash. Any dog found roaming freely in public areas may be treated as a stray and can be captured by authorities.

How is the municipality planning to control the stray dog population?

The municipality will implement Animal Birth Control (ABC) sterilization programs and anti-rabies vaccination drives, seeking cooperation from residents for effective implementation.

#Rajura #StrayDogs #DogManagement #RajuraMunicipalCouncil #PublicSafety #AnimalBirthControl #ABCProgram #DogFeedingRules #PetOwners #DogVaccination #RabiesPrevention #MunicipalNews #MaharashtraNews #RajuraNews #CivicAdministration #AnimalWelfare #DogPopulationControl #FeedingZones #UrbanSafety #ChildSafety #SeniorCitizenSafety #PetRegulations #MunicipalAlert #LocalGovernance #PublicHealth #ResponsiblePetOwnership #DogControlMeasures #CommunitySafety #Municipality #StrayAnimalIssue #AnimalRights #DogSterilization #LeashRules #CivicRules #LocalNews #BreakingNews #IndiaNews #Maharashtra #DogAttackPrevention #WasteManagement #CleanCity #PublicNotice #AnimalProtection #UrbanManagement #DogFeederRules #MunicipalCouncil #SafetyFirst #CitizenAwareness #RajuraUpdates #CivicResponsibility #MahawaniNews #VeerPunekarReport #RajuraNews #ChandrapurNews #MarathiNews