अन्नसुरक्षेच्या नियमांना हरताळ?, शाळा व्यवस्थापनाच्या निष्काळजीपणाची सखोल चौकशी करण्याची गरज
Ambru Naik School | चंद्रपूर | जिल्ह्यातील आश्रमशाळांमध्ये विद्यार्थ्यांच्या आरोग्य, भोजन आणि सुरक्षिततेच्या व्यवस्थेचा गंभीर प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. जिवती तालुक्यातील नगराळा येथील श्री अंब्रू नाईक माध्यमिक आश्रमशाळेतील ३१ विद्यार्थ्यांची भोजनानंतर प्रकृती बिघडल्याची धक्कादायक घटना १ सप्टेंबर रोजी समोर आली. विद्यार्थ्यांना मळमळ, उलट्या, पोटदुखी व अस्वस्थतेचा त्रास झाल्यानंतर त्यांना तातडीने उपचारासाठी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. सध्या बाधित विद्यार्थ्यांची प्रकृती स्थिर असल्याची माहिती आहे.
Ambru Naik School
या घटनेचे गांभीर्य केवळ विद्यार्थ्यांना उलट्या अथवा मळमळ झाल्यापुरते मर्यादित नाही. विद्यार्थ्यांनी सेवन केलेल्या भोजनात पाल आढळल्याची माहिती समोर आली असून, भोजन तयार होत असताना पाल त्यात पडली आणि हा प्रकार स्वयंपाकी कर्मचाऱ्यांच्या निदर्शनास आला नाही, असा प्राथमिक आरोप आहे. भोजन वाढल्यानंतर विद्यार्थ्यांना अन्नात पालीचे तुकडे आढळल्याचे वृत्त आहे. त्यानंतर उर्वरित विद्यार्थ्यांना ते भोजन देणे थांबविण्यात आले आणि बाधित विद्यार्थ्यांना वैद्यकीय उपचारासाठी हलविण्यात आले. येथे सर्वांत गंभीर प्रश्न शाळा व्यवस्थापनाच्या देखरेखीचा आहे. आश्रमशाळा म्हणजे केवळ वर्गखोल्या आणि वसतिगृह नव्हे; ती विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासोबत त्यांच्या अन्न, आरोग्य, निवास आणि सुरक्षिततेची संपूर्ण जबाबदारी स्वीकारणारी निवासी व्यवस्था असून विद्यार्थ्यांना भोजन आणि आरोग्य सुविधा देणे ही व्यवस्थेची मूलभूत जबाबदारी आहे.
Ambru Naik School
मग प्रश्न असा उपस्थित होतो की, स्वयंपाकघरात अन्न तयार होत असताना स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षेची तपासणी कोण करत होते? अन्न शिजविण्यापूर्वी कच्च्या मालाची तपासणी झाली का? स्वयंपाकघरात कीटक व सरपटणाऱ्या प्राण्यांचा प्रवेश रोखण्यासाठी आवश्यक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना होत्या का? भोजन तयार झाल्यानंतर ते विद्यार्थ्यांना वाढण्यापूर्वी जबाबदार अधिकाऱ्याने प्रत्यक्ष पाहणी केली का? या प्रश्नांची उत्तरे शाळा व्यवस्थापनाने आणि संबंधित विभागाने जनतेसमोर ठेवणे आवश्यक आहे.
Ambru Naik School
विशेष म्हणजे, महाराष्ट्राच्या अन्न व औषध प्रशासनाने २८ जुलै २०२६ रोजी राज्यभर Food Safety and Standards (Safe Food and Balanced Diets for Children in School) Regulations, 2020 यांच्या अंमलबजावणीसाठी आदेश जारी केला आहे. या आदेशाचा उद्देश सरकारी, अनुदानित आणि खासगी शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना स्वच्छ, सुरक्षित, पौष्टिक आणि संतुलित भोजन मिळण्याची खात्री करणे हा आहे. अशा परिस्थितीत आश्रमशाळेतील विद्यार्थ्यांच्या भोजनात पाल आढळणे ही बाब केवळ ‘दुर्दैवी घटना’ म्हणून झटकणे म्हणजे व्यवस्थात्मक जबाबदारीपासून पळ काढण्यासारखे ठरेल.
Ambru Naik School
पालकांकडून यापूर्वीच आश्रमशाळेतील भोजन, अन्नधान्य, स्वच्छता आणि मनुष्यबळाबाबत तक्रारी करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. विद्यार्थ्यांच्या संख्येच्या तुलनेत स्वयंपाकी कर्मचाऱ्यांची संख्या अपुरी असल्याचा आरोपही पालकांकडून करण्यात आला आहे. व्यवस्थापनाकडून काही स्वयंपाकी सेवानिवृत्त झाल्याने नवीन नियुक्तीसाठी शासनाकडे प्रस्ताव पाठविल्याचे स्पष्टीकरण दिले जात असले, तरी मनुष्यबळ अपुरे असणे हे विद्यार्थ्यांना असुरक्षित भोजन देण्याचे कायदेशीर किंवा प्रशासकीय समर्थन ठरू शकत नाही. कर्मचारी कमी असतील तर पर्यायी व्यवस्था उभी करणे ही व्यवस्थापनाची जबाबदारी आहे; त्याचा भार विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर टाकता येणार नाही.
Ambru Naik School
यापूर्वी गडचिरोली जिल्ह्यातील आश्रमशाळेत सर्पदंशाच्या गंभीर घटनेत विद्यार्थिनींचा मृत्यू झाल्याची घटना समोर आली होती. त्या पार्श्वभूमीवर जिवतीतील घटना अधिकच अस्वस्थ करणारी आहे. एका घटनेत विद्यार्थ्यांच्या निवास-सुरक्षेवर प्रश्न निर्माण झाले, तर आता दुसऱ्या घटनेत त्यांच्या अन्नसुरक्षेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. आश्रमशाळांतील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेबाबत प्रशासनाला प्रत्येक दुर्घटनेनंतर जागे होण्याची प्रतीक्षा का करावी लागते, हा मूलभूत प्रश्न आहे.
Ambru Naik School
दरम्यान, पोलिसांनी रुग्णालयात दाखल विद्यार्थ्यांची माहिती घेतली असून वैद्यकीय मेमोच्या आधारे घटनेची नोंद घेण्यात आली आहे. भोजनाचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले आहेत का, अन्नामध्ये नेमके काय आढळले, विद्यार्थ्यांची प्रकृती बिघडण्याचे वैद्यकीय कारण काय आणि भोजन तयार करताना किंवा वाढताना कोणती निष्काळजीपणा झाला का, याचा निष्पक्ष तपास होणे अत्यावश्यक आहे. अन्ननमुने जप्त करून अधिकृत प्रयोगशाळेत तपासणी, स्वयंपाकघराची प्रत्यक्ष पाहणी, अन्नधान्याचा साठा, पाणी, स्वच्छता व्यवस्था, कीटकनियंत्रणाची नोंदवही, स्वयंपाकी व पर्यवेक्षकांची उपस्थिती आणि भोजन वितरणाची संपूर्ण प्रक्रिया तपासली गेली पाहिजे.
Ambru Naik School
विद्यार्थ्यांची प्रकृती सध्या स्थिर असणे दिलासादायक असले तरी त्यावरच प्रशासनाने समाधान मानणे धोकादायक ठरेल. या घटनेत प्रत्यक्ष निष्काळजीपणा, नियमभंग किंवा पर्यवेक्षणातील गंभीर त्रुटी आढळल्यास जबाबदारी निश्चित करून संबंधित व्यवस्थापन व जबाबदार कर्मचाऱ्यांवर लागू कायदे व नियमांनुसार कारवाई झाली पाहिजे. आश्रमशाळेतील विद्यार्थी हे व्यवस्थेच्या दयेवर जगणारे घटक नसून, त्यांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि गुणवत्तापूर्ण भोजन मिळणे हा त्यांच्या मूलभूत हिताशी निगडित प्रश्न आहे.
Ambru Naik School
विद्यार्थ्यांच्या ताटात पाल पडणे ही केवळ स्वयंपाकघरातील चूक नाही; ती संपूर्ण देखरेख व्यवस्थेच्या कार्यक्षमतेची परीक्षा आहे. या घटनेची चौकशी कागदोपत्री पंचनामा, अहवाल आणि आश्वासनांपुरती मर्यादित राहणार की दोषींवर प्रत्यक्ष जबाबदारी निश्चित होणार, याकडे आता पालकांसह संपूर्ण जिवती तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
What happened at the Jiwati ashram school?
What symptoms did the students experience?
Where were the affected students treated?
Is the food contamination allegation being investigated?
#JiwatiAshramSchool #AshramSchool #FoodSafety #FoodContamination #StudentSafety #Jiwati #Rajura #Chandrapur #Maharashtra #SchoolNews #BreakingNews #EducationNews #FoodSafetyIndia #SchoolSafety #StudentHealth #AshramShala #MaharashtraNews #ChandrapurNews #JiwatiNews #RajuraNews #LizardInFood #FoodIncident #SchoolFood #ChildSafety #PublicHealth #FoodHygiene #SchoolManagement #GovernmentSchools #ResidentialSchool #Education #LatestNews #BreakingNewsIndia #MaharashtraBreaking #ChandrapurBreaking #IndiaNews #NewsUpdate #LocalNews #InvestigativeJournalism #Accountability #FoodQuality #SchoolHygiene #StudentWelfare #ChildHealth #PublicInterest #MahawaniNews #VeerPunekarReport #NewsAlert #EducationSafety #FoodSafetyIndia #MaharashtraUpdates
.png)

.png)